Kijk ons hier nu eens
Kiek ons hier naw 'ns
Kèkt òòns nou ier 's

Geschreven door: Michel de Koning


Ja, ge zieg’t goed, wor: ‘Kèkt òòns nou ier ’s’ is’t thema vor’t kommende Braobaanse dialektefestival in Lieshout. Ik wor sommegte van jullie al aardop dèènke: “Wa motte me daor nou toch van maoke!” En à’k ’t jirlek mot zèège: ik moes zèllef ok èffekes slikke, toen à’k vor d’n jiste kjir over da thema worde praote.
Mar al gaauw wies ik zeeker, da ‘Kèkt òòns nou ier ’s’ feitelek ’n prachteg thema is. Ge kun t’r ommes weezelek aolle kaante meej op. Da komd omda meej ‘òòns’ aolleman bedoeld wordt. ‘Òòns’: da zijn wij aollemaol saome, mèènse van vljis en bloed. En wij mèènse kunne wa doen, wor. Nie te filleme! Dikkels staon we d’r zèllef van te kijke. Dan zèège bij òòns eige – sjuust ja –: ‘Kèkt òòns nou ier ’s’.

Volges mijn èmme de fotograove die à-d-altij meejdoen aon de wedstrijd in Lieshout, nou al n’n grwooten woop meej ideeje. Zullie doen ommes aolle daoge nie aanders as kijke, kijke aon aolles waor à zullie mwooie foto’s van kunne maoke. Net as Bert Haanstra, die in 1963 diejen òònvergeeteleke film Alleman gemaokt eejt.
Vor schrijvers lijk ’t thema meschient wa moeileker. De mèènse van’t dialektefestval èmme mijn dùrrom gevrooge om vor wa-d-inspiraosie te zùrrege en da prebeer ik ier te doen.

As schrijver kunde net zo goed as fotograoven aon aolles om oe eene kijke. Iemaand die à’t leeve gèère van de leutege kaant ziet, eej-d-woog vor de mwooie diengen in ’n mèènseleeve. Die zie-d-oe à wij saome kunne geniete van ’n fjist (thuis, op de kèrmes, meej Vastenaoved, bij de gild of op vekaansie), van ’n sportwedstrijd (òòns klupke wor kaampioen, òònze favveriet gao wiene), van gezèlleg buurte aachter in d’n of op n’n mwooie zoomeraoved en gao zomar dur.
Iemaand die à wa serieus aogeleejd is, zie sommetije jil aandere dienge. Die maok z’n eige druk over wa mèènse aonrichten in de netuur of over wa wij mekaore soms aondoen, dikkels zòònder da wij d’r aarg in èmme.
Ok over oew eige stommiteite val jil wa te vetèlle. Gullie è toch aommaol wel ’s iets meejgemaokt waor à ge aachteraf van zeej: “Oe aar ik zo stom kunne zijn?” Wulde daor wa vorbeelde bij èmme? Nou, ge docht à ge zèllef wel ’n stuk van oew uis kon slwoope en toen dòònderde d’r van aolles in mekaore wa nie de bedoelieng waar. Ge docht goeiekwoop op vekaansie te gaon ier of daor in Spanje en moes toen ’n week in jin of aander ouw kafkot slaope. Of ge wies zeeker da-d-oewen TomTom oe in jin streep aon oew neef in Frieslaand zou brènge, mwooi nie dus. “Kèkt òòns nou ier ’s,” zuchtte gij toen, “daor staon we nou midden in de polder en ginne kerktoore te bekènne.”
Ge zieg ’t eej: meej ’t thema van 2010 kund èècht aolle kaanten op.

Ik wèèns aolleman die à meej gaot doen aon de wedstrije van 2010, jil veul inspiraosie. Maok t’r wa mwoois van. Mar volges mijn is’t ’t venaomste da ge d’r zèllef plezier aon zult beleeve.

“Alleej, ge doe g’t zo mar,” zèège wij in West-Braobaant.

KIJK ONS HIER NU EENS

Geschreven door: Michel de Koning


Voor 2010 heeft de organisatie van het Brabantse Dialectenfestival Lieshout als thema gekozen ‘Kijk ons hier nu eens’. Op het eerste gezicht lijkt dit een niet zo voor de hand liggend thema. Sommige kandidaat-deelnemers aan de foto- en schrijfwedstrijd zullen zich wellicht achter de oren krabben en zich afvragen: “Wat moeten we hiermee aan?”
Ikzelf stond aanvankelijk ook enigszins onwennig tegenover het thema, maar al vlug besefte ik dat het in feite een prachtig thema is. Met ‘ons’ worden immers wij allemaal samen bedoeld, mensen van vlees en bloed. En wij mensen kunnen wat doen! Niet te filmen. Als we ons daarvan bewust zijn, zeggen we weleens – juist- : ‘Kijk ons hier nu eens’.

Voor fotografen die aan de wedstrijd in Lieshout mee willen doen, zal het thema ‘Kijk ons hier nu eens’ meteen een hoop beelden oproepen. Zij zijn het gewend elke dag om zich heen te kijken op zoek naar alles wat de moeite waard is om te fotograferen, zoals Bert Haanstra, de Nederlandse cineast die in 1963 zijn onvergetelijke film Alleman voltooide.
Voor de deelnemers aan de schrijfwedstrijd lijkt het gekozen thema wat minder gemakkelijk. Op verzoek van de organisatie van het dialectenfestival wil ik voor hen hieronder wat ideeën aandragen.

Wie schrijft, kijkt ook – bewust of onbewust - om zich heen. Sommigen hebben daarbij oog voor de geneugten van het leven: een feest (in de familiekring, ter gelegenheid van de jaarlijkse kermis, Vastenavond, een gildendag of gewoon op vakantie), een sportevenement (de favoriete club wordt kampioen of de favoriete sporter gaat winnen) of zo maar een avond buurten achter in de tuin op een zeldzaam mooie zomeravond.
Er zijn mensen die ernstig tegen het leven aan kijken. Zij schrijven liever over hun zorgen om ons milieu of over wat wij mensen elkaar aan kunnen doen, soms zonder dat we het zelf in de gaten hebben.
En dan is daar natuurlijk nog een ander – zeer dankbaar – onderwerp: onze eigen stommiteiten. Wilt u voorbeelden? Hier komen ze. Stel, u dacht dat u heus zelf wel een deel van uw huis kon slopen in de aanloop naar de verbouwing; gevolg: er stortte van alles in wat niet in uw bedoeling lag. U dacht erg goedkoop op vakantie te gaan in Spanje; gevolg: u sliep met uw gezin een week in een onherbergzaam hok. Of u dacht dat de pas aangekochte TomTom u linea recta naar uw neef in Friesland zou brengen. Mooi niet, dus. En u verzuchtte: “Kijk ons nu hier eens: midden in de polder en geen kerktoren te bekennen.”
U bent er inmiddels hopelijk van overtuigd dat het thema voor 2010 zeer bruikbaar is.

Ik wens alle kandidaat-deelnemers aan de wedstrijden veel inspiratie toe. Graag zeg ik ze: “Maak er wat moois van en bedenk daarbij dat het allerbelangrijkste is er zelf plezier aan te beleven.”

Vanuit West-Brabant groet ik u. “Alleej, ge doe g’t zo mar,” zeggen we daar.

 

Het programma kunt u hier vinden.

DSC_5842.jpg DSC_5814.jpg DSC_5837.jpg DSC_5869.jpg DSC_5794.jpg IMG_3219-1.jpg IMG_3282-1.jpg DSC_5794 (1).jpg DSC_5888.jpg IMG_3195-1.jpg IMG_3309-1.jpg IMG_3199-1.jpg DSC_5797.jpg DSC_5850_bewerkt-1.jpg DSC_5803.jpg IMG_3272-1.jpg DSC_5832.jpg DSC_5877.jpg DSC_5833.jpg DSC_5805.jpg DSC_5810.jpg